|
|
|
| |
|
|
Een gesprek met Ann Moore over haar roman Grace O'Malley
U hebt een roman geschreven met een opmerkelijke emotionele en historische reikwijdte. Wat heeft u ertoe gebracht
uw personages te plaatsen in deze roerige periode van de Ierse geschiedenis?
Toen ik de opzet van dit boek maakte, speelde het verhaal zich af in het Noordwesten van de Verenigde Staten,
aan de Stille Zuidzee. Het was al jaren na de grote hongersnood van 1845. Grace O’Malley was in dat gebeuren nog
een onbelangrijk personage, een Ierse immigrant die hoopte een nieuw leven op te bouwen voor zichzelf en haar dochtertje. Ik wilde haar een stem geven en die authentiek laten klinken, en daarom begon ik boeken en krantenartikelen over de Ierse geschiedenis te lezen. Zo ontdekte ik steeds meer dramatische en gecompliceerde gegevens die de Ierse
hongersnood tot zo’n ingrijpende tragedie hebben gemaakt. Het Ierse volk is niet onbekend met ontberingen – plantenziekten en mislukte oogsten kwamen regelmatig voor in hun leven. Toch trof mij in wat ik las hun onverwoestbaar optimisme in gevallen van verregaande armoede, hun moed en
eenvoudige blijdschap die zichtbaar werd in het alledaagse bestaan, hun liefde voor hun kinderen en hun trots op
hun erfenis als afstammelingen van koningen. Toen besefte ik dat ik een boek moest schrijven over het leven van deze jonge vrouw, Grace O’Malley, en over de ongelooflijke mensen die haar landgenoten waren.
Uit deze roman spreekt een rijk gevoel
voor detail; de dialogen laten zien dat
u een groot inlevingsvermogen heeft.
Hoe hebt u zich voorbereid om de
wereld van Grace O’Malley tot leven
te brengen?
Ik heb mezelf bedolven onder lectuur uit
die tijd. Ik las romans die tijdens deze
periode in de geschiedenis geschreven
waren, of deze als onderwerp hadden. Ik
las dagboeken, boeken met brieven en
zoveel geschiedenisboeken als ik nog
kon behappen, om toch maar een zo
helder mogelijk beeld van die periode te
kunnen geven, zowel voor mijzelf als
voor de lezer. De grootste uitdaging
voor mij was het juiste ritme te vinden
voor de prachtige Ierse taal. Als ik
dagboeken en brieven las, besteedde ik
veel aandacht aan de zinsbouw, net
zolang tot ik die stemmen duidelijk in
mijn hoofd kon horen klinken en ik ook
het spreken van mijn personages met
vertrouwen kon overbrengen op papier.
Alle schrijvers ondergaan in zekere
mate de invloed van de auteurs die hen
sterk aanspreken. Zijn er ook specifiek
Ierse auteurs die uw bijzondere
waardering hebben?
Ik was sterk geboeid door de tradities
van mythologie en folklore, die de Ieren
ondanks eeuwenlange onderdrukking
levendig hebben gehouden in verhalen,
ballades en gedichten. Ik waardeer met
name de Ierse auteurs James Joyce,
William Butler Yeats en Edna O’Brien.
Andere auteurs die mijn manier van
schrijven hebben beïnvloed, zijn
Elizabeth Gaskell, Eudora Welty, Anton
Chekov, V.S. Pritchett en Zora Neale
Hurston. Louter om de schoonheid van
de taal las ik Ierse gedichten, en de King
James-versie van de Bijbel. Ik heb de laatste tijd ook de debuutromans van verschillende nieuwe Ierse auteurs
gelezen, en ik moet zeggen dat ik onder
de indruk was van hun schijnbaar
moeiteloos proza en uitstekende
verteltrant.
Het personage Henry Adams wordt
getekend met grote sympathie, ondanks
het feit dat hij een Engelse soldaat is.
Was dit een bewuste keuze?
Het verlies van leven tijdens de oorlog
is een tragedie die beide kampen even
hard treft. Henry Adams was een goede
man die terechtkwam in omstandigheden
waarop hij geen invloed had; een man
die zich zijn positie bewust werd kort
voordat hij zijn leven verloor. De
waarheid is dat er veel sympathieke
Engelsen waren, veel jonge soldaten die
Ierland binnenkwamen met een gevestigde mening en die weer
vertrokken met een andere, nadat ze geconfronteerd waren
met de harde realiteit van de strijd tussen Ieren en Engelsen. Hun deel van het hele verhaal is de aandacht waard; het geldt in vele oorlogen, op zoveel plaatsten op de wereld.
In 1845 was Ierland een overwegend katholiek land. Waarom hebt u ervoor gekozen Grace protestant te laten zijn?
Als ze katholiek was geweest, zouden Graces mogelijkheden en opvattingen in 1845 veel beperkter zijn geweest. Dus
deels maakte ik die keuze om Grace een complexere verhaallijn te kunnen geven.
Er zou dan bijvoorbeeld geen sprake van zijn geweest dat ze met Donnelly had
kunnen trouwen. Maar ik wilde ook het volgende aantonen:
maar al te vaak wordt in deze historische worsteling de
nadruk op de religieuze verschillen gelegd, terwijl het in werkelijkheid ging om eeuwenlange armoede en onderdrukking. En, zoals in iedere morele worsteling, zijn er aan beide
zijden vertegenwoordigers van goed en kwaad. Engels zijn, of protestant, betekende nog niet dat je verstoken was
van alle fatsoen – als iemand een Ier was, of katholiek, was dat nog geen waarborg voor een rechtschapen karakter. Door Grace O’Malley de Ierse
dochter te maken van een ontgoochelde
katholiek en een toegewijde protestant,
door haar een vrouw te laten zijn met
een kind dat half Engels is en een
minnaar die katholiek is, door haar
vrienden en vijanden te geven in de
verschillende kampen, hoopte ik de
deelnemers aan de geschiedenis reëel
weer te geven: als complexe individuen
in plaats van simpelweg als ‘goed’ of
‘slecht’.
Zelfopoffering komt naar voren als een
belangrijk thema in dit boek. Wat is de
reden daarvan?
Mensen die de leiding hebben in de
strijd tegen onderdrukking en tirannie,
hebben vaak de overtuiging dat de mens
een door God gegeven recht heeft zijn
eigen leven te regelen in vrijheid en
waardigheid. En dat de strijd in feite
gaat tussen goed en kwaad in de wereld,
een strijd die boven het individu uitgaat.
In Ierland, dat doordrenkt was van de
ballade-traditie van nobele, strijdbare
warrior-poets, en daarna van de
heiligenverhalen, was men zeer bedreven in de hogere roeping tot zelfopoffering. En in de tijd van de
hongersnood van 1845 was er behalve
die hogere roeping natuurlijk niet veel
overgebleven dat hun hoop kon geven.
U heeft nu Graces leven in Ierland
beschreven; gaat u haar levensverhaal
voortzetten in een volgend boek?
Het was diep ontroerend over de
geschiedenis van de Ierse immigranten
in Amerika te lezen. Ik realiseerde me
dat ik de cirkel rond wilde maken en
Grace wilde brengen naar de plaats waar
we elkaar voor het eerst tegenkwamen,
toen ik bezig was met het ontwerpen van
het oorspronkelijke boek. In de tweede
roman zullen Grace en haar dochter op
een schip de overtocht maken naar New
York. Na een barre tocht worden ze
herenigd met Sean en beginnen ze een
nieuw leven. Manhattan is in deze
periode van de geschiedenis een
ongelooflijke plaats. Vele sociale lagen
van de gemeenschap komen met elkaar
in aanraking en krijgen te maken met de
gevolgen van het feit dat zoveel
immigranten dagelijks de stad
binnenstromen. Dit gebeurde nog maar
150 jaar geleden – een oogwenk in de
geschiedenis. Deze mensen waren de
betovergrootouders van velen van ons.
Ik vind het haast onweer-staanbaar om
over deze tijd te schrijven. |
| |
|
|
Bestellijst van Ann Moore
1 tot 8 van 8 gevonden resultaten
|
| |
| | |
|
|
